Jos Vos

Memo voor bespreking

Vergadering : RTG 12-02-2026

Onderwerp: situatie en gevolgen laaggeletterdheid in de gemeente Druten

Aanleiding :

In de informatienota  Regionaal uitvoeringsplan en addendum samenwerkingsovereenkomst basisvaardigheden en volwasseneducatie lezen we het volgende:
Het percentage laaggeletterden in Druten tussen 15 en 65 jaar is 10%.(zie tabel pagina 9)
Dat betekent 2000 inwoners, die moeite hebben met lezen, schrijven ,rekenen en /of digitale vaardigheden.
Dit heeft ingrijpende gevolgen voor het individu en samenleving : verminderde zelfredzaamheid, grotere kans op armoede, werkloosheid, slechtere gezondheid  en sociaal isolement.
Maar, zoals Johan Cruijjf zei:” je gaat het pas zien als je het doorhebt.”
Het college heeft op 20 januari wel het uitvoeringsplan 2026 vastgesteld.
Hierin staat: in Druten zijn minimaal middelen beschikbaar voor de inzet m.b.t. laaggeletterdheid.
Voor 2026 is het subdoel: beoordeling of de huidige informatie over het non-formele aanbod toereikend is.

Risico’s  bij uitblijven van samenhangend beleid laaggeletterdheid

Gezondheid: Laaggeletterden zijn over het algemeen slechter af wat hun gezondheid betreft: Ze hebben o.a. een slechtere fysieke en mentale gezondheid ( Stichting Lezen en Schrijven)
Armoede:  Laaggeletterden leven ruim twee keer zo vaak onder de armoedegrens, zijn vaker langdurig arm, hebben een lager inkomen en banen met een lagere beroepsstatus dan niet laaggeletterden. Kinderen krijgen deze ervaring al jong mee.
Sociaal isolement: een verminderd gevoel van eigenwaarde, geen hulp durven vragen, zich buitengesloten voelen omdat ze niet goed kunnen meekomen in de samenleving.

Effecten bij uitblijven beleid:

Er ontstaat een  gevoel bij inwoners niet mee te kunnen doen in de samenleving door gebrek aan mogelijkheden en middelen om daar verandering in te kunnen brengen.
Inwoners  zullen vaker en langduriger een beroep doen op gezondheidszorg, ondersteunende voorzieningen zoals de Voedselbank, inkomensondersteuning.
Hierdoor neemt de druk op het Sociaal Domein toe en komt er mogelijk geen verbetering in de situatie van de hulpvragers.

Oproep aan het college:

Het niet-formele aanbod voor laaggeletterden in kaart brengen.
De  aanpak van laaggeletterdheid een integraal aandachtsveld maken binnen het sociaal domein
Formuleren van concrete doelen om laaggeletterdheid aan te pakken
Inzetten van  financiële en personele middelen
De raad hierover informeren ,inclusief een terugkoppeling over de uitvoering

Fractie Sociaal Maas en Waal

Motie laaggeletterdheid in de gemeente Druten

Op de gemeenteraadsvergadering van 22 januari is de rapportage Toekomstverkenning bestuurskracht Druten besproken.

SMW heeft samen met de andere partijen een motie geformuleerd waar een ieder zich in kon vinden.

Het rapport wordt gebruikt als leidraad voor gesprekken met de buurgemeenten, als zij daarvoor open staan.

Betoog t.a.v de rapportage Toekomstverkenning bestuurskracht Druten

Op 4 november jl. heeft de begroting besproken in de gemeenteraad van Druten.
Zoals in ons betoog valt te lezen, zijn wij hier best positief over.

Wij hebben in deze raadsvergadering ook een motie ingebracht over femicide, om hier meer aandacht aan te besteden. De burgemeester zette uiteen dat er al veel aandacht voor is en er op dit gebied goed wordt samengewerkt met de partners, zoals bijvoorbeeld de politie en Veilig Thuis. De motie werd daarom ontraden. Jammer, maar het leverde ons wel de toezegging op dat de raad. – gevraagd en ongevraagd – op de hoogte wordt gehouden van de ontwikkelingen op het gebied van femicide. We stonden, ondanks dat de motie het niet heeft gehaald, niet met lege handen!
Betoog begroting 2026

Eerlijk?

Meeliftend met de anti-woke golf uit de VS en de populisten roept Ronald Thoonen ons in de Maas&Waler op om eerlijk naar elkaar te zijn. Waarom? Omdat de gemeente haar beloftes voor energieneutraliteit in 2040 niet na kan komen. Nee, dank je de koekoek als je met alle macht tegen beter weten in windmolens tegenhoudt met de smoes dat we het met zonneparken wel zullen redden. En dan zeveren over de zorg voor onze mooie omgeving waarin door wanbeheer van de gemeente in geen sloot of berm nog enige biodiversiteit is te vinden, terwijl als we zo doorgaan er in 2050 bij een temperatuur van 40 °C  alleen nog verdroogd gras en dooie bomen zullen staan.

Hoe durft hij te beweren dat we al op 75% zitten als hij het verschil tussen energieneutraal en klimaatneutraal niet blijkt te kennen?  Hoe durft hij, als er helemaal geen nul-meting bestaat voor de totale emissie van broeikasgassen door de gemeente, laat staan een goede prognose voor de toekomst. Als je de broeikasgassen door het verbruik van fossiele energie, auto’s, vrachtverkeer, bedrijven, gebruik van kunstmest en het methaan van koeien en geiten gewoon niet meetelt. Als je de uitgebreide notitie van Sociaal Maas&Waal uit 2019, waarin dit allemaal wordt becijferd, gewoon ongelezen onder in een la laat liggen? Nee, dán ben je niet eerlijk. Dan probeer je gewoon het jarenlange labbekakkerige klimaat- en milieubeleid van deze gemeente te verbloemen.

Dr Han Blok